Unha xornada do CCG convida a unificar esforzos e tecnoloxías para preservar o tesouro sonoro

O noso patrimonio sonoro, un ben a conservar, está en perigo polas dificultades para a súa conservación, pola disparidade dos mapas documentais existentes, pola contaminación acústica e polas complexidades que guinda a diferenciación entre o que son ruídos permitidos legalmente do que non. Esta foi unha das grandes conclusións ás que se chegou esta semana no transcurso das xornadas Os arquivos sonoros: memoria e patrimonio, organizadas polo Consello da Cultura Galega e inauguradas pola súa presidenta, Rosario Álvarez, quen avogou pola importancia de “comprender o son como un ben patrimonial”.
Para isto, lembrou, existen hoxe en día múltiples ferramentas tecnolóxicas que nos poden axudar na preservación e na divulgación. O problema, lembrouse nas xornadas é a vontade común de rexistrar e a falta de sensibilización ao respecto.
No marco desta xornada falouse do son como “elemento identitario necesario na preservación da memoria”, pero tamén de aspectos cotiás como a Lei de Contaminación Acústica (máis coñecida como “lei do ruído”). Neste eido, o investigador da Universidade de Oviedo, Javier Suárez, cuestionou na súa intervención os parámetros que marcan que ruídos son legalmente molestos dos que non. Segundo dixo, a normativa baséase na intensidade, mentres que existen outros criterios como a frecuencia, o ton ou a amplitude que poden ser máis molestos que o ton e perfectamente legais. Na súa intervención defendeu a necesidade de distinguir entre “o son, que escoitas con pracer, e o ruído, que é molesto”.
A memoria e a conservación
Durante dous días (mércores 5 e xoves 6 de febreiro) expuxéronse as dificultades e retos na conservación do son. Sobre este aspecto falaron Miquel Termens Graells, decano da Facultade de Información e Medios Audiovisuais da Universitat de Barcelona, que deu as claves de como almacenar un documento sonoro para o futuro; e Ángeles Afuera, a que foi directora dos arquivos da Cadena Ser e investigadora da Universidade Complutense de Madrid que apuntou a pertinencia da radio pode como fonte documental sonora.
A xornada completouse cunha mesa redonda na que se viu a disparidade e falta de homoxeneidade de tres proxectos: os mapas sonoros de Euskadi, Galicia e do proxecto portugués Natural soundscapes in a changing world.
A experiencia
O programa reservou a tarde do mércores ao que se cualificou como “a experiencia sonora compostelá”, unha xeira de rexistro á que se convidou a participar as persoas inscritas neste seminario: un total de trinta voluntarias e voluntarios, seguindo as indicacións de Xosé Ramón Pousa, un dos impulsores das xornadas. A proposta consistiu en gravar de maneira simultánea o son ambiente en corenta puntos do casco histórico compostelán cunha serie de indicacións e pautas. O son da campá da Berenguela foi o elemento integrador en toda a actividade, que se desenvolveu entre as 16.55 e as 17.05 horas e que está previsto subir ao Mapa Sonoro de Galicia posto en marcha e mantido polo Consello da Cultura.